بالا كشيده مىشود و از پائين كنده مىشود ، پس براى آن دو نيروى كشندهء مخالف و موافق در سازش است و نيز وقتى كه ماده استقرار مىيابد در دسترس دو نيروى نامبرده است . اگر مواد دفعى در پائين باشد به سوى بالا كشيده مىشود و از همان محل كه هست بركنده مىشود « 228 » . قى كشنده است و بركنده شدن برعكس آن است ، ليكن حالت رگ‌زنى به اقتضاى محل نيشتر زدن فرق مىكند ، همچنانكه آن را ياد گرفتى . كسانى كه خوش خوراك و خوب گوارشند كمتر از هركس ديگر به تخليه نياز پيدا مىكنند . اهالى سرزمين‌هاى گرم كمتر نيازمند تخليه هستند . فصل چهارم - قوانين مشترك در قى و اسهال و داروهاى مسهل و قىآور كسى كه الزاما به اسهال يا قى كردن نيازمند است بايد به دستورهاى زير عمل كند : 1 - غذائى را كه عادتا در روز تناول مىكند بجاى يك بار در چند بار بخورد . 2 - غذاها و نوشيدنىهايش متنوع ، با غذا و نوشيدنىهاى قبلىاش متفاوت و با مزاج معده‌اش ناسازگار باشند ، در اين حالت مزاج از پذيرش آنها نفرت دارد و ميل دارد كه آنها را از راه بالا يا پائين بيرون براند . اگر طعام با مزاج معده سازگار باشد ، بويژه موقعى كه مقدار آن كم است ، معده آن را سخت در بر مىگيرد و در بيرون دادن آن امساك مىكند . 3 - هيچيك از دستورهاى ذكر شده در مورد كسانى كه لينت مزاج دارند رعايت نمىشود . بدان كه كسى كه بهداشت را به خوبى رعايت مىكند به قى و اسهال و مشابه آن نيازى ندارد . وضع چنين كسانى با حالت سبكتر از قى و اسهال بهبود مىيابد و مىتوان با مالش و حمام و ورزش آنها را از اسهال و قى بىنياز كرد . كسانى كه در دستورات بهداشتى دقت كافى به عمل مىآورند اگر گاهى با امتلاء روبرو مىشوند امتلاء آنها غالبا امتلاء بهترين خلطها يعنى همان خون است . چنين امتلائى نيازى به اسهال ندارد و بوسيلهء رگ زدن تصفيه مىشود . در مورد كسى كه لزوم رگ زدن پيش مىآيد يا اينكه تخليه‌اش الزاما بايد بوسيله داروهاى قوى و مواد مشابه خربق صورت گيرد بقراط در كتاب « اپديميا » توصيه كرده

--> ( 228 ) - نسخه انگليسى : « بايد توجه داشت كه تصفيهء مزاج نه فقط ماده اندام‌هاى فوقانى را بيرون مىكشد بلكه ماده اندامهاى تحتانى را نيز نرم مىكند ، بنابراين تصفيه مزاج چه از راه طبيعى و چه از راه مخالف آن باشد براى تخليه مواد مفيد است . تصفيه مزاج حتى براى ماده مرضى مستقر شده نيز مفيد مىباشد » .